Aprosdokeza

Kategoria: Leksykon PoeWiki

Aprosdokeza (z gr. a+pros+dokesis - "sprawianie przeciwnego wrażenia") - kategoria estetyczna, której oddziaływanie polega na operowaniu niespodzianką i zaskoczeniem. Przykładem niech będzie miniatura Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej Fotografia ze zbioru "Pocałunki". Otóż w wierszu tym wydaje się, iż pierwsze trzy wersy przygotowują czytelnika na jakieś niezwykłe zakończenie, puentę, która będzie przesadnym wybuchem uczucia:

Gdy się miało szczęście, które się nie trafia:
czyjeś ciało i ziemię całą,
a zostanie tylko fotografia,
to -

okazuje się jednak, ku zdumieniu czytelnika, że zakończenie wiersza brzmi po prostu zwyczajnie:

to jest bardzo mało...

Za: Jerzy Kwiatkowski, Wstęp do: Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Wybór poezji, Wrocław - Warszawa - Kraków 1998, s. XXXIV - XLVI.