Paradygmat esej - glosa
Ogólnie rzecz biorąc, strony w wiki na skutek wspólnego redagowania przez uczestników mogą przybierać jedną z dwóch postaci:
- "postać scaloną" (ang. document mode), w której poszczególni współautorzy kolejno edytują ten sam tekst, w taki sposób, aby zachowana była spójność składniowa i tok wywodu; charakterystyczną cechą "postaci scalonej" jest unikanie wypowiedzi w pierwszej osobie liczby pojedynczej ("ja");
- "postać wątkową" (ang. thread mode), w której strona stanowi zapis dyskusji, a wkład kolejnych współautorów jest przedstawiony w formie podpisanych przez nich wypowiedzi.
Przykład: ten sam fragment hipotetycznej strony o poezji Juliusza Słowackiego po zredagowaniu w "postaci scalonej" mógłby wyglądać tak:
- Beniowski Słowackiego uznawany jest za mistrzowski poemat dygresyjny. Pojawiają się jednak również głosy, że jest to dzieło nudne i rozwlekłe.
...natomiast w "postaci wątkowej":
- Beniowski to mistrzostwo świata, jeśli chodzi o poematy dygresyjne! -- Marek Nowak
- Bzdura. Pełno w nim dłużyzn i nudne to jak flaki z olejem -- Arleta Kowalik
W postaci wątkowej odpowiedź na tekst poprzedniego dyskutanta zwyczajowo wyróżnia się wcięciem tekstu, o jeden poziom głębszym niż wypowiedź, do której się odnosimy. Pozwala to późniejszym czytelnikom strony na zorientowanie się w poszczególnych wątkach dyskusji. (Tekst wcięty tworzy się podczas edycji strony przez stawianie jednego lub więcej dwukropków na początku linii; z kolei podpis tworzy się automatycznie za pomocą trzech tyld i zwyczajowo oddziela się go od tekstu wypowiedzi dwiema kreskami poziomymi: -- ~~~. Szczegóły na stronie o formatowaniu tekstu).
Obie postaci mają swoje wady i zalety. Postać scalona pozwala na tworzenie czytelniejszych, bardziej przejrzystych stron. Natomiast postać wątkowa pozwala na bardziej wyraziste przedstawienie opinii dyskutantów w przypadku różnicy zdań na jakiś temat.
Przyszłe strony PoeWiki mozna sobie wyobrazić jako połączenie bądź przeplatanie się tekstu w postaci scalonej (w tym kontekście nazwanej esejem) i wątkowej (czyli glos do tego eseju). Każdy ze współautorów na podstawie własnego wyczucia mógłby decydować, czy dodać swój wkład do zawartości strony poprzez uzupełnienie i ewentualne przeredagowanie powstającego w ten sposób eseju, czy też poprzez zaznaczenie "głosu odrębnego" w postaci podpisanej przez siebie glosy. Oczywiście decyzja może być w danym wypadku trudna, najlepiej zastanowić się, na ile przedstawiony punkt widzenia jest odległy od tego, co już znajduje się na danej stronie, a w razie wątpliwości, zawsze najbezpieczniej jednak się podpisać. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby różne odrębne głosy po zakończeniu dyskusji, ustaleniu wniosków, spisaniu protokołów rozbieżności później scalić i przeredagować w jednorodną formę "eseju".
Czy taki sposób współtworzenia treści stron jest realistyczny i czy sprawdzi się "w praniu"? Zapewne czas pokaże.
Do zobaczenia:
informacje o dwóch postaciach strony (po angielsku):
![[PoeWiki]](/skins/common/images/wiki.png)